No. 1 Henry, Duke of Normandy
Notification and confirmation of the agreement between Gilbert Marshal (II) son of John Marshal (I) and his mother Adelina and her second husband, Stephen Gay, over her inheritance. [April × July 1153]
A = National Archives (PRO), E40/5938.
125 × 60 mm (approx), badly eaten away at base. No visible endorsements.
B = BL, MS Harley 245, fo. 139r (s. xvi fin .), copy by Robert Glover. C = London, College of Arms, MS Glover 1, fo. 110v (s. xvi fin .). D = Antony House, Cornwall (‘Pole's Charters’), no. 2969 (s. xvi fin .).
Printed, Regesta Regum Anglo-Normannorum iii, 1135–1154, ed. R.H.C. Davis and H.A. Cronne (Oxford, 1969), 128, no. 339.
A
.H. dux Norm(annorum) et Aquit(anorum) et comes And(egauie) omnibus archiepiscopis. episcopis [et omnibus fi]delibus suis Norm(annie) et Angl(ie) salutem. Sciatis me concessisse. et confirma[sse conuentionem et concordiam que facta est inter] Stephanum Gai et Aeleciam vxorem s[uam et] Gislebertum fil[ium Iohannis mariscalli et eiusdem Aeline de hereditat]e Aeline. Quare uolo et f[irmiter] . . . inde iniuri[am] . . . [Testibus Reginaldo comite Cornubie. Rog(ero) comite Hereford’. Manaserio Biset dapifero. Guar(ino) filio Ger(aldi) camerario. apud Gloc(estriam).]
No. 2 Henry II, King of England
Concession to John Marshal (II) of the office of marshal and his lands on either side of the Channel to hold as had his father. [Rouen] Notre-Dame du Pré. [1166 × 1173]
B = Northamptonshire Record Office, Finch Hatton, MS 170, no. 280 (s. xviimed.) penes Sir William le Neve, facsimile of a deed sealed double queue with a central parchment tag; brownish-red seal fragment. C = Bodl. Libr., MS Dodsworth 68, fo. 5r (s. xviimed.), ‘In Sir Christopher Hattons Booke of Seals’. D = Bodl. Libr., MS. Dugdale 18, fo. 83v, (s. xviimed.). E = BL, MS Harley 2101, fo. 78v (s. xvii) copy from B or C.
Printed, Book of Seals, 135–136, from B. To be no. 1769 in the forthcoming Angevin Acta volumes.
B
.H. rex Angl(orum). et dux Norm(annorum). et Aquit(annorum). et comes Andeg(auorum). archiepiscopis episcopis. comitibus. baronibus. iust(iciariis). vicecomitibus. ministris. et omnibus fidelibus suis Francis et Anglis totius Anglie et Normannie. salutem. Sciatis me concessisse et reddidisse et presenti carta confirmasse Iohanni filio Iohannis marescalli ministerium suum et omnia tenementa que ipse debet tenere de me citra mare et ultra. Quare volo et firmiter precipio quod ipse ea habeat et teneat cum omnibus pertinentiis suis in bosco et plano. in pratis et pascuis. in aquis et molendinis. in viuariis et piscariis. in viis et semitis. et in omnibus aliis locis et aliis rebus ad ea pertinentibus libere. quiete. plenarie. integre. et honorifice, sicut pater suus melius tenuit et liberius. Testibus. [Rotrodo] archiepiscopo Rothom(agensi). Arnulfo episcopo Lexou(ensi). Henr(ico) episcopo Baioc(ensi). Frogero episcopo Sag(ensi). Gaufrido archidiacono Cant(uarensi). Ricardo de Hum(etis) conestabulario. Iord(ano) Teissun. Man(assero) Biset dapifero. Ric(ardo) de Canuilla. Willelmo de Caineto. Willelmo de Angeruilla. Apud sanctam Mariam de Prato.
After the King's crossing to Normandy following the death of John Marshal (I) and before the election of Geoffrey Ridel as bishop of Ely, as noted in Book of Seals, no. 280n. King John confirmed on 20 April 1200 the magistratum maresc(alcie) curie nostre to John Marshal's son William, Rot. Chart., 46–47 (see below no. 6).
No. 3 Richard, King of England
Notification that the king concedes to Earl Richard de Clare of Hertford, William Marshal and Isabel his wife, the daughter of Earl Richard (fitz Gilbert), all the land late of the Earl Giffard in England and Normandy, in that the right of eldest and the chief place in England will be Earl Richard’s, and in Normandy it will be William Marshal's and his wife’s, and the rest of the land will be divided between them. [25 November 1189 × March 1190]
B = National Archives (PRO), C52/18/24 (Cartae Antiquae Rolls), m 2d (s. xiiiinc.)
Printed, Cartae Antique Rolls, 11–20, ed. J. Conway Davies, Pipe Roll Society (1960), 165–166, from B. Calendared, Landon, Itinerary, 17.
B
Ric(ardus) dei gratia rex Angl(orum) dux Norm(annorum) Aquit(anorum) comes And(egauorum). archiepiscopis. episcopis. abbatibus. comitibus. baronibus. iustic(iariis). vicecomitibus. et omnibus ministris et fidelibus suis salutem. Sciatis nos reddidisse et concessisse et presenti carta confirmasse Ric(ardo) de Clar’ comiti de H(er)eford’. et Will(elm)o marescallo et Ysabel vxori eius filie comitis Ric(ardi) totam terram que fuit comitis Giffardi in Angl(ia) et Norm(annia). ita quod Ric(ardo) de Clar’ comiti de H(er)eford’ remanebit esnecia et capud in Angl(ia). et Will(elm)o le marescal et Ysabel vxori eius esnecia at capud in Norm(annia). et totam aliam terram debent partiri inter eos. Quare uolumus et firmiter precipimus quod prefatus Ric(ardus) comes et heredes sui habeant et teneant prefatam esneciam et medietatem suam cum omnibus pertinentiis suis bene et in pace. libere et quiete. integre et honorifice de nobis et heredibus nostris in bosco et plano. in viis et semitis. in pratis et pascuis. in aquis et molendinis. in viuariis et stagnis. in homagiis et seruitiis et releuiis. in aduocationibus ecclesiarum et in omnibus aliis locis et rebus cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis et in dominiis. et feodis et terris et tenuris. ita quod tam libere et quiete et honorifice medietatem suam habeant in omnibus sicut comes Walt(eru)s Giffard’ eam melius et liberius et integrius habuit et tenuit. T(estibus). Hug(one) Dunelm(ensi) episcopo et pluribus aliis.
No. 4 Richard, King of England
Concession to John Marshal (II) of the manors of Wexcombe and Bedwyn with their hundred in return for a payment of thirty pounds annually at the exchequer. Westminster. 11 November 1189.
B = National Archives (PRO), C52/21/10 (Cartae Antiquae Rolls) m. 8 (s. xiiiinc.) badly stained along the right side with restorative.
Calendared, Landon, Itinerary, 14.
B
Ric(ardus) dei gratia rex Angl(ie) dux Norm(annie) et Aquit(anie) comes Andeg(auie). archiepiscopis. episcopis abbatibus comitibus baronibus iustic(iis) vicecomitibus et omnibus ministris et fidelibus [suis salutem. Sciatis nos]a reddidisse et concessisse et presenti carta confirmasse Ioh(ann)i marescall(o) nostro et heredibus suis Wexcumbam et Bedewind’ cum hundr(edo) et cum omnibus aliis pertinentiis suis. Habendam et tenendam [hereditarie in feodo firmam de nobis et] de heredibus nostris pro triginta libris blanchis annuatim ad scaccarium reddendis in festo sancti Michael(is). liberam et quietam ab omni alio seruitio et exactione. [Quare] volumus et firmiter [precipimus quod prefatus Iohannes et heredes sui] habeant et teneant predictas terras cum hundr(edo) et omnibus aliis pertinentiis suis hereditarie in feodo firmam de nobis et heredibus nostris cum sacha et socha [toll et theam et infengenthef, bene et in] pace. libere et quiete. integre et honorifice. in bosco et plano. in pratis et pasturis. in viuariis et stagnis et mariscis. in aquis [et molendinis]. in viis et semitis. in [homagiis et releuiis et seruitiis et] in omnibus aliis locis et rebus cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis. T(estibus) Hug(one) Dunelm’. Godefr(ido) Wint’. Hub(er)to Sar’ episcopis. Ric(ardo) electo Lond’. comite Will(elmo) [de Mandeuilla. Willelmo comite de Arundello]b Will(elmo) comite Sar’. Will(elmo) marscall(o). Will(elmo) de sancto Ioh(ann)e. Data apud Westm(onasterium) .xi. die nouembris. per manum Will(elm)i Eliensis [electi] cancellarii nostri regni nostri anno primo.
a Words in square brackets are conjectural restorations based on King John's confirmatory charter to William Marshal (I), see below, no. 8. b Landon was still able to read these now obscured witnesses in B.
No. 5 Richard, King of England
Concession to John Marshal (II) of Bosham, Sussex, with its port dues and dependent hundreds with the hundred in return for a payment of 42li annually at the exchequer. Westminster. 11 November. [1189]
B = National Archives (PRO), C52/21/9 (Cartae Antiquae Rolls) m. 8 (s. xiiiinc.) badly stained along the right side with restorative.
Calendared, Landon, Itinerary, 14.
B
Ric(ardus) dei gratia rex Angl(ie) dux Norm(annie) Aquit(anie) comes Andeg(auie). archiepiscopis. episcopis. abbatibus. comitibus. baronibus. iustic(iis). vicecomitibus et omnibus ministris et fidelibus suis salutem. Sciatis nos reddidisse et concessisse et [presenti carta confir]amasse Ioh(ann)i marescall(o) nostro et heredibus suis Boseham cum lestagio et cum hundredis et cum omnibus aliis pertinentiis suis habendam et tenendam hereditarie [in feudo firmam] de nobis et heredibus [nostris pro quadraginta] duabus libris blancis. annuatim ad scaccarium reddendis in festo sancti Michael(is). liberam et quietam ab omni alio seruitio et exactione. Quare volumus et firmiter precipimus quod predictus Ioh(anne)s et [heredibus suis habeant] et teneant predictam terram cum hundredis et omnibus aliis pertinentiis suis hereditarie in feodo firmam de nobis et heredibus nostris. cum sacha et socha et thol. et them [et infengenthef. bene et in pace. libere] et quiete integre et honorifice. in bosco et plano. in pratis et pasturis. in viuariis et stagnis et mariscis. in aquis et molendinis. in viis et semitis. in [homagiis et releuiis. et seruitiis. et in omnibus] aliis locis et rebus cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis. T(estibus). Hug(one) Dunelm’. Godefr(ido) Wint’. Hub(erto) Saresb’ episcopis. Ric(ardo) Lond’ electo . . . Will(elm)o comite de Sar’. Will(elm)o marescall(o). Will(elmo) de sancto Ioh(anne). Data apud Westm(onasterium) .xi. die nouembris per manum Will(elm)i Eliens(is) electi cancellarii nostri regni . . .
a Words in square brackets are conjectural restorations based on King John's confirmatory charter to William Marshal (I), see below, no. 10.
No. 6 John, King of England
Confirmation of the office of master marshal of his court to Earl William Marshal which Gilbert, marshal of King Henry I and his son disputed in that king's court with Robert de Venoix and William of Hastings who had claimed it, but who had lost the case as the charter of King Henry I records, which King John has seen. Westminster. 20 April 1200.
B = National Archives (PRO), C53/2 (Charter Roll of 1 John), m. 12.
Printed, Rot. Chart., 46–47.
B
Ioh(anne)s dei gratia etc. Sciatis nos concessisse et presenti carta nostra confirmasse. dilecto et fideli nostro Will(elm)o maresc(allo) comiti de Penbroc et heredibus suis magistratum maresc(alcium) curie nostre. quem magistratum Gilleb(ertus) marescallus Henr(ici) regis aui patris nostri et Ioh(anne)s filius ipsius Gilb(erti) disrationauerunt coram predicto rege .H. in curia sua contra Rob(ertum) de Venoiz et contra Will(elmu)m de Hasting’. qui ipsum magistratum calumpniabantur et hoc iudicio. quia defecerunt se de recto ad diem quem eis inde constituerat predictus rex .H. in curia sua. sicut carta ipsius regis quam vidimus testatur. Quare volumus et firmiter precipimus quod predictus Will(elmu)s et heredes sui post eum habeant et teneant predictum magistratum cum omnibus ad illum pertinentibus. bene et in pace. libere et quiete. integre et honorifice. de nobis et heredibus nostris. T(estibus) .W. Lond(onensi) .E. Elyen(si) et .H. Sar(esberiensi) episcopis etc. Datum per manus .H. Cant(uariensi) archiepiscopi cancellarii nostri apud Westm(onasterium) .xxo. die aprilis. anno regni nostri primo.
No. 7 John, King of England
Notification that the king has confirmed the exchange by Count Baldwin of Guines of his land of Duxworth and Trumpington, Cambridgeshire, for Earl William Marshal's lands in Flanders, which the count had resigned into the king's hand for this purpose. The king instructs that in future these lands are to be held along with the other estates of William's barony. Westminster. 20 April 1200.
B = National Archives (PRO), C53/2 (Charter Roll of 1 John), m. 12.
Printed, Rot. Chart., 46.
B
Ioh(anne)s dei gratia etc. Sciatis nos concessisse et presenti carta confirmasse. dilecto et fideli nostro Will(elm)o maresc(allo) comiti de Penbroc. ad petitionem Bald(ewini) comitis de Gisnes. terram de Dukesworth’. et terram de Trumpinton cum omnibus pertinentiis suis. quas idem comes de Gisn’ ei dedit in escambium terre sue in Flandr(ia) et in manum nostram resignauit. Quare uolumus et firmiter precipimus quod predictus Will(elmu)s maresc(allus). et heredes sui post eum. predictas terras cum omnibus pertinentiis suis simul cum baronia sua habeant et teneant bene et in pace. libere et quiete. integre et honorifice. in omnibus locis et rebus. cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus ad eas pertinentibus. T(estibus). W. Lond’. E. Elyen’ .H. Sar’ episcopis .G. filio Petri comite Essex’. etc. Datum per manum .H. Cant’ archiepiscopi cancellarii nostri apud Westm(onasterium) .xxo. aprilis. anno regni nostri primo.
No. 8 John, King of England
Notification that he has conceded Wexcombe and Bedwyn to Earl William with their hundred for an annual fee-farm of thirty pounds payable at the exchequer at Michaelmas, as the king's brother, King Richard, conceded by his charter to William's brother, John Marshal (II). Westminster. 20 April 1200.
B = National Archives (PRO), C53/2 (Charter Roll of 1 John), mm. 12–11.
Printed, Rot. Chart., 47.
B
Ioh(anne)s dei gratia etc. Sciatis nos concessisse et presenti carta nostra confirmasse. dilecto et fideli nostro Will(elm)o maresc(allo) comiti de Penbroc et heredibus suis Westc(um)bam et Bedewinam cum hundr(edo)a et omnibus aliis pertinentiis suis. habendam et tenendam hereditarie in feudo firmam de nobis et heredibus nostris pro triginta libris blanchis annuatim ad scaccarium reddendis. in festo sancti Michael(is). liberam et quietam ab omni alio seruitiob et exactione. sicut rex Ric(ardus) frater noster eam concessit et carta sua confirmauit Ioh(ann)i maresc(allo) fratri ipsius Will(elm)i cuius heres idem Will(elm)us est. Quare uolumus et firmiter precipimus quod prefatus Will(elmu)s et heredes sui habeant et teneant predictas terras cum hundr(edo) et omnibus aliis pertinentiis suis hereditarie in feudo firmam de nobis et heredibus nostris. cum socca et sacca. toll(am) et theam. et infengenthef. bene et in pace. libere et quiete. integre et honorifice. in bosco et plano. in pratis et pasturis. in viuariis et stagnis et mariscis. in aquis et molendinis. in viis et semitis. in homagiis et releuiis et seruitiis et in omnibus aliis locis et rebus cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis. sicut carta Ric(ardi) regis fratris nostri rationabiliter testatur. Hiis testibus. W. Lond’ .E. Elyen’ et H. Sar’ episcopis etc. Datum per manum .H. Cant’ archiepiscopi cancellarii nostri apud Westm(onasterium) .xxo. die aprilis. anno regni nostri primo.
a hundredr’ B. b m. 11.
No. 9 John, King of England
Confirmation to Earl William Marshal and his wife Isabel, daughter of Earl Richard and to Richard de Clare, earl of Hertford, the land of Earl Walter Giffard in England and Normandy as according to the charter of his brother King Richard. Westminster. 20 April 1200.
B = National Archives (PRO), C53/2 (Charter Roll of 1 John), m. 12.
Printed, Rot. Chart., 47.
B
Ioh(anne)s dei gratia etc. Sciatis nos concessisse et presenti carta confirmasse Will(elm)o maresc(allo) comiti de Penbroc et I(sabelle). vxori eius filie comitis Ric(ardi) et Ric(ardo) de Clare comiti Herford’ totam terram que fuit comitis Giffardi in Angl(ia) et etiam in Norm(annia) quod Will(elm)o maresc(allo) comiti de Penbroc et I(sabelle). vxori eius remanebit esnecia et caput in Norm(annia). et Ric(ardo) de Clare comiti de Herteford’ esnecia et caput in Angl(ia) et totam aliam terram debent partiri inter eos. Ita quod ipse Will(elmu)s et I(sabella). vxor eius. et heredes qui de ipsa I(sabella). euenerint, tenebunt totam medietatem suam que eos contingat de terra illa in capite de nobis et heredibus nostris. Quare uolumus et firmiter precipimus. quod predictus Will(elmu)s et I(sabella) vxor eius et heredes de ea uenientes habeant et teneant prefatam esneciam et medietatem suam cum omnibus pertinentiis suis. bene et in pace libere et quiete. integre et honorifice. de nobis et heredibus nostris in bosco et plano. in viis et semitis in pratis et pascuis. in aquis et molendinis in viuariis et stagnis. homagiis et seruitiis et releuiis. in aduocationibus ecclesiarum et in omnibus aliis locis et rebus cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis et in dominiis et feudis et terris et tenuris ita quod tam libere. et quiete et honorifice. medietatem suam habeant in omnibus sicut comes Walt(erus) Giffard’ eam melius et liberius et integrius habuit et tenuit. sicut carta regis Ric(ardi) fratris nostri rationabiliter testatur. Hiis t(estibus). W. Lond’. E. Elyen’ episcopis. Will(elm)o comite Arundell’. R. comite Leic’. etc. Datum per manum .H. Cant’ archiepiscopi cancellarii nostri apud Westm(onasterium) .xx. die aprilis. anno regni nostri primo.
No. 10 John, King of England
Confirmation to Earl William of Bosham with its harbour dues and hundred for a feefarm of forty-two pounds blanch at the exchequer just as King Richard in his charter confirmed it to John Marshal, the earl's brother, whose heir he is. Westminster. 19 April 1200.
B = National Archives (PRO), C53/2 (Charter Roll of 1 John), m. 11.
Printed, Rot. Chart., 47.
B
Ioh(anne)s dei gratia etc. Sciatis nos concessisse. et [hac] presenti carta nostra confirmasse. dilecto et fideli nostro Will(elm)o maresc(allo) comiti de Penbroc et heredibus suis Boseham cum lestagio et cum hundredo et cum omnibus aliis pertinentibus suis. habendam et tenendam hereditarie in feudo firmam de nobis et heredibus nostris pro .xl.ii. libris blanchis annuatim ad scaccarium nostrum reddendas in festo sancti Mich(aelis). liberam et quietam ab omni alio seruitio et exactione sicut rex Ric(ardus) frater noster eam concessit et carta sua confirmauit. Ioh(ann)i maresc(allo) fratri ipsius Will(elm)i cuius heres ipse Will(elmu)s est. Quare uolumus et firmiter precipimus. quod prefatus comes Will(elmus) et heredes sui habeant et teneant predictam terram et hundredum et omnibus aliis pertinentiis suis hereditarie in feudo firmam. de nobis et heredibus nostris cum soca et saca. toll et them. et infeng’. bene et in pace libere et quiete integre et honorifice in bosco et plano. in pratis et pasturis. in viuariis et stagnis. et mariscis. in aquis et molendinis. in viis et semitis. in homagiis et releuiis et seruitiis. et in omnibus aliis locis et rebus cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis sicut carta eiusdem regis Ric(ardi) fratris nostri rationabiliter testatur. Hiis testibus. W. Lond’ .E. Elyen’ episcopis. R. comite Leicestr’. etc. Datum per manuma .H. Cant’ archiepiscopy cancellarii nostri apud Westm(onasterium) .xix. die aprilis anno regni primo nostri.
a S. Wellen’ archid(iaconi) lined through.
No. 11 John, King of England
Ratification of the testament of his beloved and faithful William Marshal as he provided for the making of it through his executors, desiring and ordering that it be strictly observed and particularly as regards the accomplishment of his vow about building a Cistercian abbey in Ireland of thirty carrucates in an appropriate place as his wife, Countess Isabel, and his seneschal, Geoffrey fitz Robert, determine, just as he instructed them to do. Hamstead Marshall, 3 December. [?1200]
B = Monasticon (old edn), 2: 1033, ex ipso autogr(apho) penes Jac(obum) Waræum eq(uitem) aur(atum).
Printed, Monasticon, 6: 1136, from B.
B
Iohannes dei gratia rex Anglie dominus Hybernie dux Normannie Aquitannie et comes Andegauie omnibus fidelibus suis salutem. Noveritis nos gratum et ratum habere testamentum dilecti et fidelis nostri Willielmi marescalli comitis Pembrochie sicut illud condidit per manus executorum ipsius testamenti faciendum. volentes et firmiter precipientes quod inviolabiliter observetur, et precipue de voto suo perficiendo. scilicet de quadam abbatia de ordine Cisterciensi in Hybernia construenda de triginta carrucatis terre in loco competenti sicut I(sabella) comitissa uxor sua et Gaufridus filius Roberti seneschallus eius providebunt, quibus iniunxit hoc facerent. Testibus dominis Exon’ et Wigorn’ episcopis, G(alfrido) filio Petri comite Essexie et W(illelmo) comite Saresbirie. apud Hamstede .iii. die Decembris.
Professor Vincent suggests the year 1200 on the basis of John's known itinerary in December that year. The king also dated a charter 3 December 1200 at the Marshal manor of Great Bedwyn, Wiltshire, five miles from Hamstead.
No. 12 John, King of England
Notification of the King's confirmation of a grant made by Hubert archbishop of Canterbury acknowledging the rights of Earl William and his heirs in South Mundham, Sussex. Le Mans. 15 August 1202.
B = Lambeth Palace Library, MS. 1212 (Cartulary of see of Canterbury), fos 26v (13v, p.48) and fo.11r (12r, p.19, misbound), no.16 (s. xiii fin .). C = Lambeth Palace Library, MS. 1212 (Cartulary of see of Canterbury), fos 26v (83v, p.195), (s. xiiimed .).
B
Ioh(anne)s Dei gratia rex Angl(ie) dominus Hibernie dux Norm(annie) Aquit(anie) com(es) Andeg(auie) archiepiscopis, episcopis, abbatibus, com(itibus), bar(onibus), iustic(iis), vic(ecomitibus), prepositis, ministris et omnibus balliuis et fidelibus suis salutem. Sciatis venerabilem patrem nostrum in Cristo Hub(ertum) Cant’ archiepiscopum ad petitionem nostram concessisse Will(elm)o Marescallo comiti de Penbroc et heredibus suis totum ius quod ipse W(illelmus) et antecessores sui habuerunt in terra de Mundeham et quod idem Will(elmu)s et heredes sui terram illam de eodem archiepiscopo et successoribus suis per seruicium quod antecessores eiusdem Will(elm)i inde facere consueuerunt teneant, s(cilicet) per feodum dimid(ie) militis et per cent(um) solidos predicto archiepiscopo et successoribus suis annuatim inde soluendos, ita quod si terra illa de feodo suo per decessum ipsius Will(elm)i aut heredum suorum in custodia aliquando deuenerit, idem archiepiscopus et successores sui plenar(ie) et integre habebunt et tenebunt custodiam terre illius quousque dicti heredes talem habeant etatem quod possint et debeant terram tenere secundum consuetudinem Angl(ie). Si etiam de terra illa aliquando euenerit quod escaeata fuerit, prefatus archiepiscopus et successores suis terram illam sicut esceatam habebunt et tenebunt ita quod terra illa in manus nostras aut heredum nostrorum nunquam deueniet nec apud nos aut heredes nostros unquam residebit nisi quando contingerit archiepiscopatum Cant’ vacare et tunc tantum dum idem archiepiscopatus vacauerit. Quamcito autem contigerit predicto archiepiscopatui siue in electo siue in archiepiscopo prouideri, statim terra illa ad ipsum vel electum vel archiepiscopum plene et integre reuertetur. T(estibus) W(illelmo) com(ite) Arundell’, W(illelmo) com(ite) de Warenn’, W(illelmo) de Breos’ et Willelmo fil(io) eius, Gaufrido de Say et Gaufr(ido) fil(io) eius, Thom(a) Basset, Alano Basset, Ric(ard)o de Sanford, Ric(ard)o de Reueriis. Dat’ per manum Hug(onis) de Well’ apud Cenom’ .xv. die Augusti anno regni nostri quarto.
No. 13 John, King of England
Notification that the king has arranged the marriage of William son of Earl William of Pembroke and Alice daughter of Count Baldwin de Béthune of Aumale. Count Baldwin gave to William with her on his decease all his land in England, namely: Brabourne, Sutton and Kemsing, Kent; Luton, Bedfordshire; Folesham, Norfolk; Wantage, Berkshire; Severn Stoke, Worcestershire; and Greens Norton, Northamptonshire to him and their heirs saving the dower of Countess Hawise in them. Should Alice die, William will marry another of Baldwin's daughters, should he have one, with the same marriage portion. Should William die, his younger brother Richard will marry Alice with the same marriage portion. Should Baldwin die, Earl William will control the lands for the support of his son and Alice, even though she may be of age. If in the meantime Baldwin acquires more land in England, it will be left to young William, his brother, Alice or her sister. Young William is to hold these lands of the king as Count Baldwin did before him. 6 November 1203.
B = National Archives (PRO), C53/5 (Charter Roll of 5 John), m. 19.
Printed, Rot. Chart., 112–113.
B
[I]oh(anne)s dei gratia etc. Noueritis nos fecisse maritagium de Will(elm)o filio Will(el)mi marescalli comitis de Penbroc et Alicia filia .B. de Bettun’ comitis de Albamar’. et quod idem B. comes dedit ei cum ea post dies suos totam terram suam in Angl(ia) in maritagio. scilicet in Kantia, Braborn’. Sutton’. Kemesing. in Bedefordesir’, Luyton, in Norfolk, Folesham. in Berkesir’. Waneting’. in Wirecestr(e)sir’, Savernestok’. in Norhamtonesir’, Norton’. Habenda et tenenda ei et heredibus suis hereditarie cum omnibus pertinentiis suis. salua dote .H. comitisse vxoris predicti .B. comitis. Et si contigerit Aeliciam predictam decedere predictus .W. filius predicti .W. comitis alteram filiam predicti .B. comitis. si deus eam ei dederit, habebit in uxorem cum predicto maritagio. Si vero de predicto .W. filio predicti .W. comitis humanitus contigerit. Ric(ardus) iunior filius suus habebit predictam filiam cum predicto maritagio. et si predictus .B. comes obierit. predictus .W. comes maresc(allus) habebit omnes predictas terras in custodia ad opus filii sui. et filie predicti .B. comitis. licet ipsa infra etatem sit. Si autem dictus comes aliquam adquisitionem fecerit in Angl(ia) ipsa tota remanebit predicto .W. filio predicti .W. comitis. vel .R. filio suo. predicte Aelicie. uel sorori sue. sicut predictum est. Hoc itaque maritagium concedimus. et hac carta nostra confirmamus. ipsi .W. filio predicti .W. comitis. habendum et tenendum iure hereditario sibi et heredibus suis in omnibus predictis terris cum omnibus pertinentiis suis. in bosco et plano in viis et semitis. in pasturis. aquis. et molendinis. in viuariis et piscariis. et in omnibus locis et rebus. Quare uolumus et firmiter precipimus quod predictus .W. filius predicti .W. comitis habeat et teneat de nobis et heredibus nostris predicta tenementa cum pertinentiis. libere. et quiete. et honorifice. sicut predictus .B. comes ea unquam melius et liberius tenuit. T(estibus). .I. Norwic’ episcopo. W. comite Arundell’. W. comite Sarr’. R. comite Cestr’. Hug(one) le Bigot. Gilb(erto) de Clara. G. filio Ger(oldi). Thom(a) Basset. Petro de Stok’. Datum per manum .S. prepositi Beu(er)lac’ et archidiacono Well(ensi). apud Triad’n .vi. die Nouembris. anno etc. quinto.
HWM 2: lines 14965–15000 includes a discussion of this act, which the Marshal biographer apparently had read.
No. 14 John, King of England
Notification that the king at the request of William Marshal, earl of Pembroke, has conceded William's land of Leinster to him to hold for the service of 100 knights with all its liberties and free customs, reserving to the king his city of Dublin and the two cantreds around it, the mint and suit of the court of the county of Dublin, as has long been the case, and also the pleas of the crown over treasure trove, rape, trading and arson, and of any two people going to law over public order or felony. Any appeal to the king or his justiciar of default of justice against William or his court should be heard in the king's court, and any subsequent plea heard there and decided. Any complaint against William or his court should be heard in the king's court, the complainant giving pledge and security to the king. Investiture of bishops or abbots are reserved to the king. The king concedes wardship of the fees of lords to William, even if they hold land elsewhere in chief, but he retains their marriages. Marlborough. 28 March 1208.
B = National Archives (PRO), C53/8 (Charter Roll of 9 John), m. 2. C = RCBL, MS C.6.1.1 (Register of the see of Dublin: Liber Niger), fos 223v–224r (s. xiv), from A.
Printed, Rot. Chart., 176, from B. Calendared, Lawlor, ‘Calendar’, 45, from C.
BC
Ioh(anne)s dei gratia arex Angl(ie) etc. archiepiscopis. episcopis.b abbatibus. prioribus. comitibus. baronibus. iusticiis. vicecomitibus. prepositis. et omnibus balliuis et fidelibus suis salutem.a Sciatis nos ad petitionem Will(elm)i marisc(alli) comitis Penbrocc concessisse. et presenti carta nostra confirmasse eidem .W. terram suam de Lagneiad cum omnibus pertinentiis suis. habendam et tenendam sibi et heredibus suis. de nobis et heredibus nostris per seruitium .c. militum iure hereditario. inperpetuum. cum omnibus libertatibus. et liberis consuetudinibus. saluis nobis et heredibus nostris aciuitate Dublin’. et duobus cantredis ei adiacentibus. et moneta nostra et sectis. comitatus Dublin’ sicut prius fieri consueuerunt. saluis etiam nobis et heredibus nostrisa placitis corone nostre. scilicet. de placitoe thesauro. raptu. forestall(o). et combustione et placito siquid inter aliquos in terra sua oriatur. vnde unus alium appellauerit de pace nostra fracta. et felonia. Et similiter saluo nobis et heredibus nostris si aliquis de aliquo conquerens in terra sua nobis uel heredibus nostris. uel iustic(iario) nostro de ipso Will(elm)o uel heredibus suis uel de curia sua conqueratur quod ei in recto defecerint. quod ipse conquerens probet defaltam in curia nostra. et postea per breue nostrum placitum in curia nostra teneatur. et deducatur inter ipsos. Et similiter saluo nobis et heredibus nostris si quis de ipso Will(elm)o uel heredibus suise uel de curia sua conquestus fuerit quod ei iniuriam fecerint. et ipse conquerens uadium et plegium dederit in curiam nostram de clamore suo prosequendo quod placitum illud summoneatur ad curiam nostram et ibi per iudicium curie nostre terminetur. saluis etiam nobis et heredibus nostris crociis et dignitatibus ad eas pertinentibus. Concessimus etiam eidem Will(elm)o et heredibus suis custodiam feodorum suorum. licet domini feodorum illorum aliquid de nobis tenuerint in capite. saluis nobis et heredibus nostris maritagiis heredum eorundem feodorum. Quare uolumus et firmiter precipimus. quod predictus comes Will(elmu)s et heredes sui habeant et teneant predictam terram de Lagen’ cum omnibus pertinentiis suis bene. et in pace. libere et quiete. integre. et honorifice sicut predictum est. T(estibus). domino .P. Wint(onensi). .I. Norwic(ensi) episcopis. fG. filio Pet(ri) comite Essex’. W. comite Sarr’.f W. Briw’g. H.h de Neuill’. Thom(a) de Samford. Will(elmo) de Cantilup(o). Adam de Portu. Datum per manum .H. de Well’ archidiaconi Well’i. Apud M(er)leb’ .xxviiio.j die marcii. anno regni nostri .ixo.
a–a section omitted in B. b fo. 224r C. c Pebr’ C. d Lagen’ C. e omitted in C. f–f omitted in C. g Briwer’ C. h Hugone C. i Wellens’ C. j .xviiio. C.
No. 15 Henry III, King of England
The king notifies the sheriff of Worcester that although Richard Marshal, earl of Pembroke recently moved against him with horse and arms at High Wycombe (Buckinghamshire), at the request of certain of his magnates the king allowed him to depart under safe conduct to his own lands on condition that those of the king's men who had marched with him against the king in arms, and whom he kept with him (and still keeps despite the king's prohibition) should later come to the the king to put themselves on his mercy or be judged in his court. The earl would likewise come to place himself at the king's mercy or undergo judgement. But neither the earl or the others took heed to come to him after this, as was promised. On the contrary and what was more serious, the earl moved into and fortified against the king a castle called Hay, which belongs to one of the king's baronesses who had done fealty for it and whose heirs are in the king's wardship. Although after those events the earl sent envoys to the king at Hereford seeking his grace, he nonetheless occupied and fortified yet another castle, namely Ewyas, the possession of another of his baronesses, by which the king's March was very much disturbed. If that was not serious enough in the king's eyes, he demolished and carried off (the fabric of) a house of Philip le Bret. So because the earl has presumed to wilfully break the king's peace so often and in such serious ways, the king orders the sheriff to take possession of the earl's lands and holdings in his shire, along with their crops, livestock and other goods and possessions, to keep safely until the king issues further instructions. Hereford. 23 August 1233.
B = Kew, National Archives (PRO), C60/32 (Fine Roll of 17 Henry III), m. 3.
Printed, Vincent, Roches, 388–389n.
B
Rex vicecomiti Wigorn(ie) salutem. Scias quod licet R. marescall(us) comes Penbr’ nuper venisset super nos cum equis et armis apud Wycumbe et nos ad petitionem quorumdam magnatum nostrorum concederemus ei quod sub conductu nostro rediret ad partes suas sub tali forma quod quidam nostrorum qui cum ipso venerant contra nos armati et quos secum contra prohibitionem nostram retinuit et adhuc retinet subsequenter venissent ad nos ponituri se in misericordiam nostram vel subituri iudicium curie nostre. et idem comes postea similiter venisset poniturus se in misericordiam nostram vel iudicium curie nostre subiturus. Nec tamen ipse comes nec alii supradicti ad nos postea venire curauerunt sicut predictum est. immo quod grauius est idem comes quoddam castrum videlicet Hayam quod est cuiusdam baronisse nostre que inde nobis fidelitatem fecit et cuius heredes sunt in custodia nostra, occupauit et contra nos muniuit. Licet etiam post ea ad nos mitteret idem comes nuntios suos apud Hereford’ ad gratiam nostram petendam, nihilominus quoddam aliud castrum scilicet castrum de Ewyas quod fuit in manu cuiusdam alterius baronisse nostre et per quod marchia nostra plurimum fuit asseturata, occupauit et contra nos hostiliter muniuit. Necnon quod grauius nos mouet quandam domum Ph(ilippi) le Bret in manu forti prostrauit et inde fecit asportari. Et quia in tot et in tantis excessibus contra pacem nostram temere venire presumpsit, tibi precipimus quod omnes terras et tenementa ipsius comitis quas habet in ballia tua cum omnibus bladis instauris et aliis rebus et possessionibus suas capias in manum nostram et ea salvo custodias donec aliud inde preceperimus. Teste rege apud Hereford’ xxiii. die Aug(usti).
