This slim volume offers a rich multi-sited “ethnography of the affective worlds of fire dancers in Thailand’s tourism industry” in the 2010s using “a theory of affect that is culturally contextualised and based on fire dancers’ understandings” (2). In doing so, it deepens and expands our understanding of the place of dance in contemporary Thailand.

In this book, affect is used as “a mechanism through which dancers reimagine their lives and engage the political” (4), and the Thai concept phalang (energetic force, vibes, magic, spirit, feeling) names the core affective work of fire dancers, crystallising what drives fire dancers to move. In inspiring them to create their art, to make them happy and able to create solidarities, this concept highlights preconscious intensities, emotional elements, and social cohesion.

Fire dance came to Thailand with backpackers in the 1980s and 1990s as a “movement practice” in Western young people’s tourist locations for and on the fringes of Thai dance culture. It centred on dancers seeking to perform a smooth, rhythmic bodily flow by manipulating objects like batons, poi (weights on the end of tethers), hoops, and chains. Not normally regarded as dancers, these lively tourist performers are typically called nak khuang fai (fire-twirlers). While fire dance in Thailand has long been framed as social deviancy tied to beach boys, tourism has offered new forms of artistic labour in a commercialised environment where this dance mostly caters to young foreign tourists who party at beach bars. This shift gave dancers new ways to make a living and offered new paths to legitimate themselves as artists with specific skills and moralities, often with ambivalent relations to erotic bodies in motion.

While not focused on history, this book shows how gender and geography are key to the development of this performance art in Thailand. Although most fire dancers in Thailand are now teenage or young adult males who moved to the tourist islands, in the 1990s and early 2000s, women dancers were also common. Along with the gendering of fire dancing since the 2000s, the labour geography has also shifted. Earlier, most dancers came from northeastern Thailand, but in the last 15 years, “new generation” dancers mostly come from nearby Myanmar and are often linked to regional networks in Southeast Asia.

Fieldwork, mostly done in 2015, 2016, and 2019, included more than 35 formal interviews and numerous informal conversations and field observations with fire dancers who worked in the Thai islands of Koh Samui (and nearby Koh Phangan) in the Gulf of Thailand and Koh Phi Phi (and Koh Lanta) in the Andaman Sea, as well as in Bangkok. Besides learning poi spinning and hula with her fire dancer informants, the author also interviewed some audience members who attended fire dance shows.

This book consists of seven chapters. Chapter One builds on the basic village-to-beach story many fire dancers tell, examining how they work to move beyond the common “dirty beach boy” image, partly by developing a powerful chai chatri or hyper-masculine heterosexual identity for their Western tourist audiences. While dancers see their performance as giving them new ways to imagine their bodies and positionalities while working, they also feel a need to manage the new opportunities of this eroticisation without adding more stigma to their daily lives. Chapter Two shows fire dance as a form of affective labour in various Thai beaches, stressing how the phalang (energies) from corporeal work of the Thai and Burmese dancers emerges as they elicit feelings of masculine power. At the intersection of sexuality and tourism, Pollock maps how dancers’ view their movements of and control over their energetic performances in island tourist settings. Chapter Three focuses on a mixed team of Thai and Burmese dancers on Koh Samui who develop a “labour of sharing” (baeng pan) in the competitive beach atmosphere, while Chapter Four explores how Myanmar dancers develop a “labour of freedom” in a challenging beach environment, seeking to escape the “deviant beach boy” position ascribed to them by building relations that seek money and an ability to contextualise their fluid gender identity. Chapter Five focuses on a dancer whose mundane repertoires of practice on Koh Samui for contentment (sabai sabai) reframe him as a manut (one on a path towards becoming who they are while gaining wisdom on the way) even including neoliberal ideologies of independence, self-sufficiency, and monetising the self. Chapter Six examines how a dancer on Koh Phi Phi strives for his goals (chut mung mai) through his daily training and livelihood in an uncertain and unstable environment. The final chapter explores how five women navigate the male-dominated world of fire dance and its affects by negotiating work with femininity in fire dance amid restrictive social mores of femininity in Thailand. Pollock notes how the fluidity of gendered expression helps female fire dancers in certain spaces and times to challenge colonial and nationalist representations of Thai femininity, albeit while limiting their abilities for such bodily engagements.

This book’s novel focus and innovative approach are also limited in some ways. The small number of informants, interviews, and locations used for this study may result in a partial and shallow understanding of these networks and their place in Thai dance culture and tourism. Those interested in dance as an embodied aesthetic of movement may want more details on the process of learning and performing fire dance. This book focuses on spaces and sites in Thai tourism that have been creatively designed as “places” for Western tourists. Many local people on these tourist islands are part of the tourism industry who provide tourist services and entertainment for their visitors. Since the tourist sites in this study are more like cultural contact zones that cater to young, foreign, and mostly Western tourists, they are peripheral to most Thai people’s experience of both Thai tourism and beach life. The author could have done more to situate the fire dancers’ voices, stories, and embodied experiences within those hybrid island spaces and relate them to Thai people’s understanding of the fire dancers.

Situating the fire dancers’ experiences, embodied knowledge, and stories within the performance networks of Thailand’s island tourism industry and Thai culture would benefit from in-depth knowledge of the people and the sites within the networks. Because the author was not in Thailand continuously during the long period of her fieldwork between 2015 and 2019, and she lacks in-depth Burmese and Thai language skills, she may be missing both some of the nuances of her interlocutors’ accounts and their relation to the twenty-first-century contexts of Thailand’s recent sociocultural, economic, and political developments, such as the effects of the COVID-19 pandemic.

Affect theory provides new insights into Thailand’s fire dancers’ embodied labour and corporeal art. It offers ways to investigate how their passions work through and between bodies to enable the making of fire dancers, dance practices and routines, institutions, and emergent social orders. Yet it is challenging to access the intensities and forces central to the fire dancers’ affects, to capture them, and to convey them in a Thai context. These challenges were faced while preparing the Thai version of this book review. Although Pollock’s efforts to link affect theory to Thai concepts may help to add some broader perspectives on fire dancers’ work in Thailand, it is often hard to translate them into Thai and connect them with the dancers’ experiences, actions, and situations. It may be hard to access real “affects” and to translate the concepts of affect that derive from and resonate with the voices and lives of the Thai fire twirlers themselves.

***

หนังสือเล่มนี้ นำเสนอเรื่ องราว จากพหุ-สนามของ“ชาติพันธุ์วิทยาในโลกหลากอารมณ์ของนักควงไฟในอุตสาหกรรมการ ท่องเที่ ยวไทย” ในปี 2010 โดยใช้—ทฤษฎีผัสสารมณ์ (Affect Theory) ที่ ให้ความสำคัญกับประสบการณ์ผ่านผัสสะ ซึ่ งสัมพันธ์กับบริบทของวัฒนธรรมในพื้ นที่ และอยู่บนฐานความเข้าใจของนักควงไฟ” (2) การศึกษาในแนว ทางนี้ ทำให้เกิดความเข้าใจ เชิงลึกและขยายพื้ นที่ ของ การเต้นรำในประเทศไทยร่วมสมัย

อารมณ์ เป ็ น “ กลไกที่ นักเต้นใช้เพื่ อจินตนาการชีวิตและสร้างการมีส่วนร่วมทางการเมือง” (4) แนวคิดไทยเรื่ องพลัง phalang (พละกำลังที่ แข็งแกร่ง ความรู้สึกเชิงบวก มนต์วิเศษ และ ความร่วมมือร่วมใจ) เป ็ นแกนหลักที่ เหล่านักควงไฟใช้ในการทำงาน ทำให้พวกเขาตกผลึกได้ว่าอะไรคือแรงผลักให้ต้องเคลื่ อนไหว เพื่ อสร้างความสุข และความเป ็ นน ้ ำหนึ่ งใจเดียวกัน แนวคิดนี้ เน้นย ้ ำถึงความมุ่งมั่ นของจิตสำนึก อารมณ์ที่ หลากหลาย เพื่ อการทำงานร่วมกันทางสังคม

“ระบำไฟ” หรือ“การควงไฟ”เริ่ มเป ็ นที่ รู้จัก แพร่หลายในประเทศไทยพร้อมๆกับนักท่องเที่ ยวแบ็คแพ็คเกอร์ในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 การฝึกลีลาเคลื่อนไหวของหนุ่มสาวนักท่องเที่ ยวชาวตะวันตก ที่ เข้ามาพักตามแหล่ง ท่องเที่ ยว กลายเป็น ส่วนหนึ่ งของวัฒนธรรมการเต้นรำนอกแบบแผนของไทย ผู้เต้นให้ความสำคัญกับ ความพลิ้ วไหวใน การใช้ร่างกาย แต่มีจังหวะ ในการควบคุมการใช้อุปกรณ์การแสดงหลายชนิด ได้แก่ ไม้บาต อง ปอย (poi) ห่วง และโซ่ การฝึกที่ สนุกสนานในลักษณะนี้ ไม่ได้รับการยอมรับว่าเป็นการฝึกเต้นรำ แต่กลับมองนักท่องเที่ ยวหนุ่มสาวเหล่านี้ ว่าเป็ นนัก แสดง ซึ่ งต่อมาเรียกกันอย่างแพร่หลายว่า นักควงไฟ nak khuang fai (fire-twirlers).

ขณะที่ การควงไฟในประเทศไทยถูกด้อยค่าว่าเป็นพฤติกรรมที่ เบี่ ยงเบนทางสังคม ทั้ งนี้ เพราะผู้ฝ ึ กฝน ในระยะเริ่ มแรกนั้ นเป ็ นเด็กบาร์ริมหาด การท่องเที่ ยวช่วยสร้างงานศิลปะการแสดงรูปแบบใหม่ ท่ามกลางสภาวะแวดล้อมเชิงพาณิชย์ ซึ่ งการแสดงลักษณะ ใหม่นี้ ช่วยดึงดูดนักท่องเที่ ยวหนุ่มสาวชาวต่างชาติที่ ไปปาร์ตี้ ที่ บาร์ริมหาด การเปลี่ ยนแปลงนี้ ทำให้นักเต้นกับอุปกรณ์มีงาน เลี้ ยงชีพในฐานะศิลปินที่ มีทักษะและคุณธรรมเฉพาะตน เมื่ อมีการใช้ร่างกายหรือเรือนร่าง ในการสร้างความเร้าอารมณ์ขณะที่ ทำ การแสดง

แม้ว่าหนังสือจะไม่ได้เน้นประวัติที่ มาของการควงไฟ แต่เนื้ อหามีความชัดเจนว่าเพศสภาพและพื้ นที่ ทางภูมิศาสตร์เป ็ นป ั จจัยสำคัญในการพัฒนาศิลปะประเภทนี้ ในประเทศไทย นักควงไฟส่วนใหญ่ของไทยในป ั จจุบันเป ็ นชายหนุ่ม (อายุ 12-25 ปี) ซึ่ งย้ายถิ่ นฐานจากบ้านเกิดมาอยู่ในพื้ นที่ ของเกาะท่องเที่ ยว แต่ในช่วงปี 1990 และต้นปี 2000 มีนักควงไฟหญิงเกิดขึ้ นแล้ว นอก จากการแบ่งตามเพศสภาพของนักเต้นในทศวรรษ 2000 แล้ว ในเชิงภูมิศาสตร์แรงงานเกิดการเปลี่ ยนแปลงเช่นกัน ก่อนหน้านี้ นักเต้นส่วนใหญ่มาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย แต่ช่วง 15 ปีที่ ผ่านมา นักเต้น “รุ่นใหม่” ส่วนใหญ่มาจากประเทศเพื่ อนบ้านที่ อยู่ในบริเวณพรมแดนใกล้เคียง ได้แก่ เมียนมาร์ และ ยังมีการเชื่ อมโยงกับเครือข่ายนักควงไฟด้วยกันในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การลงพื้ นที่ ภาคสนามเก็บข้อมูลส่วนใหญ่ทำในปี 2015 2016 และ 2019 มีการสัมภาษณ์นักควงไฟอย่างเป ็ นระบบ 35 ครั้ ง รวมถึงการพูดคุยตามอัธยาศัยกับนักควงไฟ และการเข้าชมเพื่ อเฝ้าสังเกตุการณ์การแสดงโชว์ของกลุ่มนักควงไฟบนเกาะสมุย และเกาะพงันในทะเลฝั่ งอ่าวไทย รวมถึงการแสดงบนเกาะพีพี และเกาะลันตาในทะเลฝั่ งอันดามัน มีการสัมภาษณ์พูดคุยกับนักเต้นในกรุงเทพฯ นอกจากนั้ นผู้เขียนยังร่วมฝ ึ กทักษะการเหวี่ ยงโซ่ปอย (poi) และร่วมฝ ึ ก ฮูลากับนักควงไฟ สำหรับการสัมภาษณ์นั้ น นอกจากสัมภาษณ์ ผู้แสดง หรือ นักควงไฟแล้ว ผู้เขียนยังสัมภาษณ์ ผู้ชมการแสดงในหลายพื้ นที่ ด้วย

หนังสือเล่มนี้ มีทั้ งหมด 7 บท บทที่ 1 สร้างซึ้ นจากเรื่ องเล่าพื้ นๆจากหมู่บ้านสูู่ชายหาด เป็นเรื่ องราวของนักควงไฟหลายคน ในการดิ้ นรนทำงานเพื่ อก้าวข้ามความเป ็ น “เด็กชายหาด-สกปรก” ส่วนหนึ่ งคือการสร้างอัตลักษณ์ใหม่ของ “ชายชาตรี” (Chai Chatri) หรือผู้ชายที่ แข็งแกร่งทรงพลัง สำหรับผู้ชมนักท่องเที่ ยวชาวตะวันตก ในทางกลับกันนักเต้นมองว่า การแสดงควงไฟนั้ นเป ็ นทั้ งโอกาสและแนวทางใหม่ในการสร้างจินตนาการให้กับร่างกายและสถานะใหม่ในการทำงาน นักเต้นรับ รู้ถึงความจำเป ็ นที่ ต้องจัดการกับโอกาสใหม่ๆจากการเป ็ นผู้สร้างความเร้าอารมณ์ โดยที่ จะไม่เพิ่ มตราบาป ในการใช้ชีวิตตาม ปรกติของพวกเขา บทที่ 2 กล่าวถึงการควงไฟในรูปแบบของ “แรงงานทางอารมณ์” ในพื้ นที่ ชายหาดหลายแห่งของไทย โดยเน้นถึง พลัง (Phalang)” จาก พละกำลัง แรงกายของนักเต้นไทยและพม่า ทีเกิดขึ้ นโดยดึงเอาพลังอำนาจแห่งความเป ็ น ชายมาใช้ ซึ่ งเป ็ นจุดตัดระหว่างความเร้าอารมณ์ทางเพศกับการท่องเที่ ยว พอลล็อคเล่าถึงมุมมองของนักควงไฟที่ มีต่อลีลาการ เคลื่ อนไหว รวมถึงการควบคุมพลังของการแสดงบนเกาะท่องเที่ ยว บทที่ 3 เน้นที่ ทีมผสมของนักควงไฟไทยกับพม่า (Burmese)บนเกาะสมุย เป ็ นการพัฒนา “แรงงานแห่งการแบ่งป ั น” (baeng pan) บนชายหาดที่ มีบรรยากาศของการแข่งขัน ในขณะที่ บทที่ 4 สำรวจว่า นักควงไฟเมียนมาร์จะพัฒนา “แรงงานแห่งอิสรภาพ” ได้อย่างไร ในสภาวะแวดล้อมที่ ท้าทายตามชายหาดบนเกาะสมุย ค้นหาหนทางในการหลีกหนีจากสถานะ “เด็กชายหาดไร้ค่า” ที่ ผู้คนมอบให้ ผ่านความ สัมพันธ์ที่ เป็นเงินรายได้และความสามารถในการ สร้างบริบทให้กับอัตลักษณ์ทางเพศที่ เปลี่ ยนแปลงไปมา บทที่ 5 เล่าถึงนักควงไฟผู้เป ็ นเจ้าของการฝ ึ กฝนซ ้ ำๆจนเป็นธรรมดาบนเกาะสมุย การฝ ึ กฝนเพื่ อความสบายใจ (sabai sabai) พลิกมุมมอง ตนเองในฐานะ “มนุษย์” (manut) ผู้กำลังก้าวไปสู่การรู้จักตัวตนที่ แท้จริงพร้อมๆกับการเกิดป ั ญญาระหว่างทาง ความเป ็ น “มนุษย์”นี้ รวมถึง การมีอุดมการณ์เสรีนิยมใหม่ ความเป ็ นอิสระ และการพึ่ งพาตนเองจากเงินรายได้ ในขณะที่ บทที่ 6 สำรวจชีวิตของนักควงไฟบนเกาะพีพีผู้มีความมุ่งมั่ นสู่จุดมุ่งหมาย (chut mung mai) ผ่านการฝ ึ กฝน อย่างสม ่ ำเสมอทุกวันท่ามกลางการใช้ชีวิตในสภาพแวดล้อมที่ ไม่แน่นอนและไม่มั่ นคง บทสุดท้ายค้นหาเส้นทางของ นักควงไฟหญิง 5 คน ในโลกของการแสดงที่ ผู้ชายเป ็ นใหญ่ และผล จากการต่อรองระหว่างความเป็นผู้หญิงกับการควงไฟ ท่ามกลางกฏเกณฑ์ ที่ เคร่งครัดของผู้หญิงในสังคมไทย พอลล็อคตั้ งข้อสังเกตว่า ความ คลุมเครือทางเพศช่วยให้นักควงไฟ หญิงในบางพื้ นที่ และในบางชั่ วขณะเวลา ได้มีที่ ทาง ในการท้าทายความเป็นผู้หญิงทั้ งในกรอบคิดแบบอาณานิคมและกรอบคิดแบบชาตินิยมที่ มีขนบแบบแผนเคร่งครัดซึ่ งเป ็ นส่วนสำคัญในการจำกัดความสามารถ ในการใช้ร่างกายของนักควงไฟหญิง

แม้ว่าหนังสือเล่มนี้ จะมุ่งเน้นที่ ความแปลกใหม่และแนวทางการนำเสนอเรื่ องราวที่ สร้างสรรค์ แต่ก็มีข้อจำกัดใน หลายด้าน เนื่ องจากผู้ให้ข้อมูล บทสัมภาษณ์ และสถานที่ ที่ ใช้ในการศึกษาครั้ งนี้ มีจำนวนน้อย ส่งผลให้เกิดความเข้าใจเพียงบางส่วนและยังไม่ลุ่มลึกพอที่ จะครอบคลุมจุดยืนและเครือข่ายของนักควงไฟในวัฒนธรรมการเต้นรำและการท่องเที่ ยวไทย ผู้ที่ สนใจการเต้น รำในเชิงความงามทางสุนทรียศาสตร์แห่งการเคลื่ อนไหว ยังต้องการรายละเอียดเพิ่ มเติมเกี่ ยวกับกระบวนการฝ ึ กฝนและการสร้างผลงาน การแสดงของนักควงไฟ หนังสือเล่มนี้ เน้นศึกษาเฉพาะพื้ นที่ ที่ เป ็ นแหล่งท่องเที่ ยวที่ มีการออกแบบสร้างขึ้ นเพื่ อให้เป ็ น “ สถานที่ ” สำหรับนักท่องเที่ ยวชาวตะวันตก แม้แต่คนท้องถิ่ นจำนวนมากบนเกาะเหล่า นี้ ก็เป ็ นส่วนหนึ่ งของอุตสาหกรรมการท่องเที่ ยวที่ ให้บริการ ด้านการท่องเที่ ยวและความบันเทิงแก่ผู้มาเยี่ยมเยือน สถานที่ ท่องเที่ ยวใน หนังสือเล่มนี้ มีลักษณะเป็นเขตติดต่อทางวัฒนธรรม (contact zone) ที่ ให้ความสำคัญกับนักท่องเที่ ยวหนุ่มสาวชาวต่างชาติซึ่ งส่วนใหญ่เป็น ชาวตะวันตก จึงถือว่า นักท่องเที่ ยวเหล่านี้ เป็นเสมือนส่วนต่อขยายของประสบการณ์การท่องเที่ ยวและการใช้ชีวิตริมชายหาดของคนไทย ส่วนใหญ่ ผู้เขียนยังสามารถแสดงทัศนะได้มากกว่านี้ ในการสะท้อนสุ้มเสียง เรื่ องราว ประสบการณ์ที่ นักควงไฟได้สั่ งสมจากการทำงานบนเกาะท่องเที่ ยวเหล่านั้ น เพื่ อช่วยเชื่ อมโยงเรื่ องราวของนักควงไฟให้คนไทยได้รับรู้และเข้าใจ

การนำประสบการณ์ ความรู้และเรื่ องราวของนักควงไฟ มาบันทึกไว้ในเครือข่ายทางการแสดงของอุตสาหกรรม การท่องเที่ ยวเกาะของประเทศไทยนั้ น ศิลปะวัฒนธรรมไทยย่อมได้รับประโยชน์จากความรู้เชิงลึกเกี่ ยวกับผู้คนและ สถานที่ ภายในเครือข่าย แต่เนื่ องจากผู้เขียนไม่ได้อยู่ในประเทศอย่างต่อเนื่ องตลอดระยะเวลาที่ ทำงานภาคสนาม ระหว่าง ปี 2015–2019 และยังขาดทักษะทางภาษาทั้ งของภาษาพม่าและภาษาไทยที่ ลึกซึ้ ง จึงอาจพลาดรายละเอียดจากคำ บอกเล่าของคู่สนทนาที่ สัมพันธ์กับบริบทของประเทศไทยในศตวรรษที่ 21 อันได้แก่ พัฒนาการทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจและการเมืองในช่วงไม่กี่ ปีที่ ผ่านมา รวมถึงผลกระทบของการระบาดใหญ่ของ COVID-19

ทฤษฎีผัสสารมณ์ได้ให้ข้อมูลเชิงลึกใหม่ๆเกี่ ยวกับนักควงไฟในประเทศไทยผู้หลอมรวมแรงงานและพลังทางศิลปะไว้ในร่างกาย ทฤษฎีนี้ เสนอวิธี สำรวจว่าอารมณ์ความรู้สึกทำงานอย่างไร ผ่านร่างกายและระหว่างร่างกาย เพื่ อให้สามารถพัฒนา ฝีมือของนักควงไฟ สร้างการฝึกฝนและแบบฝึกหัดพื้ นฐาน พัฒนาสถาบัน และเรียนรู้กฏระเบียบสังคมที่ เกิดขึ้ นใหม่ ทั้ งหมดนี้ ล้วนเป ็ นความท้าทายในการบันทึกและถ่ายทอด พลังแรงกล้าที่ เป ็ นแก่นแกนทางอารมณ์ของนักควงไฟในบริบทไทย การปะทะ กับความท้าทายของพลังเช่นนี้ เกิดขึ้ นแล้วในขณะเตรียมบทวิจารณ์หนังสือเล่มนี้ เป ็ นภาษาไทย

แม้ว่าความพยายามที่ จะเชื่ อมโยงทฤษฎีผัสสารมณ์กับแนวคิดไทยของ พอลล็อคจะช่วยเพิ่ มมุมมองที่ กว้างและลุ่มลึกขึ้ นให้กับ งานของนักควงไฟในประเทศไทย แต่การเล่าเรื่ องราวเหล่านี้ เป ็ นภาษาไทยที่ ต้องเชื่ อมโยงกับประสบการณ์ การกระทำ และ สถานการณ์แวดล้อมของนักควงไฟก็ยังเป็นเรื่ องยากยิ่ งที่ จะเข้าใจและเข้าถึง “อารมณ์ความรู้สึก”และแปลแนวคิดเหล่านั้ น ให้สะท้อน สุ้มเสียงและชีวิต ของนักควงไฟได้อย่างแท้จริง